Thi Công Vách Ngăn Cemboard Chịu Lực, Chống Cháy: Quy Trình 9 Bước
Cần hiểu rõ 02 vấn đề:
1. Vách ngăn Cemboard CHỊU LỰC là vách chịu được tải treo, nhờ thanh thép gia cố hàn sẵn trong khung — không phải vách chịu lực kết cấu.
2. Vách ngăn Cemboard CHỐNG CHÁY là cả hệ vách đạt giới hạn chịu lửa EI, không phải riêng tấm Cemboard.
→ Hai cách hiểu sai này gây ra hai loại thiệt hại khác nhau. Hiểu sai vế đầu thì tủ bếp rơi kéo theo mảng tấm. Hiểu sai vế sau thì vách ngăn Cemboard sẽ không đủ điều kiện nghiệm thu PCCC sau khi đã sơn bả xong và phải tháo ra làm lại từ khung.
Bài dưới đây đưa ra quy trình 9 bước cho hai loại vách đó, cùng bảng cao độ thanh gia cố và bốn lỗi phá vỡ chỉ số EI. Các thao tác dùng chung với vách thường cách bắt vít, khe giãn nở, xử lý mối nối.
→ Xem Hướng Dẫn Chi Tiết: Hướng Dẫn Thi Công Tấm Cemboard: SÀN – VÁCH – TRẦN
♦ Vách Ngăn Cemboard Chịu Lực, Chống Cháy Khác Với Vách Thường Ở Đâu?
→ 06 điểm thay đổi so với vách ngăn thông thường
| Hạng mục | Vách thường | Vách chịu tải treo | Vách chống cháy |
| Thanh gia cố trong khung | Không cần | Bắt buộc theo từng vị trí treo | Không bắt buộc |
| Số lớp tấm mỗi mặt | 1 lớp | 1 lớp | 2 lớp |
| Ruột vách | Rỗng | Rỗng | Bông thủy tinh sợi khoáng |
| Khẩu độ thanh đứng | 60cm | 60cm | 40cm |
| Đỉnh vách | Dừng ở trần giả được | Dừng ở trần giả được | Phải lên tới sàn kết cấu |
| Xuyên vách (chèn ống cáp) | Chèn thường | Chèn thường | Chèn vật liệu chống cháy chuyên dụng |
→ Qua bảng trên, cần lưu ý ở 02 cột cuối là nơi phần lớn công trình mắc lỗi, vì bốn hạng mục dưới cùng không nhìn thấy được sau khi hoàn thiện.
→ Xem Chi Tiết: Tấm Xi Măng Làm Tường, Vách & Cách Chọn Độ Dày Theo Ứng Dụng
♦ Cách Bố Trí Thanh Gia Cố Chịu Lực (Chịu Tải Treo)
Khả năng treo vật nặng của vách Cemboard nằm ở thanh thép hộp hàn ngang trong khung, không nằm ở tấm. Tấm chỉ là lớp phủ.
Bắt vít cánh thẳng vào tấm để treo tủ bếp đầy đồ là kiểu thi công sai kỹ thuật hoàn toàn: Có thể thấy vít không có gì bám ngoài lớp tấm, tải dồn vào vài điểm nhỏ, khi treo vật nặng lên, tấm xé toạc quanh lỗ vít và cả cụm rơi.
Cách đúng là hàn thanh thép hộp ngang vào khung tại cao độ sẽ treo, rồi bắt vít xuyên tấm ăn vào thanh đó lúc này tải truyền vào khung thì mới đảm bảo an toàn khi treo vật nặng lên.
Bảng Cao Độ Đặt Thanh Gia Cố Theo Vật Treo
| Vật treo | Độ cao thanh gia cố | Ghi chú |
| Tivi treo tường | 1-1.4m tính từ sàn | Đặt 2 thanh, cách nhau bằng khoảng cách lỗ bắt của giá treo |
| Tủ bếp trên | 1.4-1.6m | Đặt 2 thanh, 1 mép ở trên, 1 ở dưới tủ |
| Lavabotreo | 0.8-0.9m | Chịu cả tĩnh lẫn lực tì khi sử dụng |
| Bình nóng lạnh | 1.8-2m | Tải nặng nhất nhóm nên dùng 2 thanh |
| Kệ sách, trang trí | theo bảng vẽ nội thất | Bắt buộc theo bản vẽ trước khi dụng khung |
♦ Quy Trình Thi Công Vách Ngăn Cemboard Chịu Lực, Chống Cháy: 9 Bước
Thứ tự dưới đây khác vách thường ở chỗ mặt vách thứ nhất phải đóng xong trước khi chèn bông khoáng và đi MEP, rồi mới đóng mặt thứ hai. Đảo thứ tự là không chèn kín được ruột vách.
-
Bước 1 — Tập hợp bản vẽ và chốt chỉ số EI
Vách thường chỉ cần bản vẽ kiến trúc. Vách này cần thêm ba thứ: bản vẽ nội thất (vị trí tivi, tủ bếp, thiết bị treo), bản vẽ MEP (vị trí ống điện, ống nước, máng cáp xuyên vách), và chỉ số EI yêu cầu từ hồ sơ thẩm duyệt PCCC.
√ Chú thích:
- Bản vẽ MEP (Mechanical – Electrical – Plumbing) là bộ hồ sơ kỹ thuật chi tiết thể hiện cách bố trí, thiết kế và lắp đặt hệ thống Cơ – Điện – Nước – Phòng cháy chữa cháy (PCCC) của một công trình xây dựng.
- Chỉ số EI là thước đo giới hạn chịu lửa của vật liệu hoặc cấu kiện (như cửa, vách ngăn, ống gió).
→ Thiếu bản vẽ nội thất thì không biết hàn thanh gia cố ở đâu.
→ Thiếu bản vẽ MEP thì đội điện nước sẽ khoan xuyên vách sau khi đã đóng tấm.
Chốt luôn cấu tạo hệ vách khớp với báo cáo thử nghiệm: mấy lớp tấm, độ dày bao nhiêu, bông khoáng loại nào. Cấu tạo thi công phải trùng cấu tạo trong báo cáo, không phải cấu tạo tương đương.

-
Bước 2 — Định vị và xác định cao độ đỉnh vách
Bật mực tim vách trên sàn và trên trần như vách thường. Điểm khác nằm ở cao độ đỉnh: đo tới sàn kết cấu bên trên, không lấy cao độ trần giả.
Đánh dấu lên bản vẽ thi công: vị trí cửa, các cao độ treo vật nặng, và các điểm xuyên vách của MEP.

-
Bước 3 — Lắp khung bao liên tục lên sàn kết cấu
Thanh bao trên bắt vào sàn kết cấu, không bắt vào khung trần. Nếu có dầm cắt ngang thì khung phải ôm theo dầm, không được để hở.
Đây là bước quyết định lỗi tốn kém nhất ở mục trước. Làm sai thì phải tháo trần mới sửa được.

-
Bước 4 — Dựng thanh đứng khẩu độ 40cm và thanh đố ngang
Siết khẩu độ thanh đứng từ 60cm xuống 40cm. Khoang hẹp hơn giữ bông khoáng ổn định khi vật liệu giãn nở vì nhiệt, và tấm ít biến dạng hơn.
Thanh đố ngang đặt tại mọi vị trí sẽ nối tấm, để mép hai tấm đều được đỡ — quy tắc này giống vách thường nhưng ở đây bắt buộc, vì mối nối hẫng là điểm mất tính toàn vẹn E đầu tiên khi cháy.
Vách cao trên 3m thêm một hàng giằng ngang tại giữa chiều cao.

-
Bước 5 — Hàn thanh gia cố tại các vị trí treo
Hàn thanh thép hộp ngang vào khung tại các cao độ đã đánh dấu ở bước 2, theo bảng cao độ ở mục trên.
Bước này không làm bù được sau khi đóng tấm, và cũng hay bị bỏ nhất vì lúc này chưa ai nhìn thấy nó. Chụp ảnh toàn bộ khung sau khi hàn xong — ảnh này vừa dùng cho hồ sơ, vừa là căn cứ khi chủ nhà muốn khoan treo thêm về sau.

-
Bước 6 — Đóng tấm mặt thứ nhất, hai lớp so le
Đóng lớp tấm thứ nhất lên một mặt khung. Sau đó đóng lớp thứ hai chồng lên, mối nối lệch lớp thứ nhất tối thiểu một khoang khung.
Chỉ đóng một mặt ở bước này. Mặt còn lại để hở cho bước tiếp theo.
Khoét lỗ hộp ổ điện khi tấm còn nằm dưới đất, khoan mồi bốn góc rồi mới cắt nối các lỗ khoan. Vị trí hộp ổ điện hai mặt vách phải lệch nhau tối thiểu một khoang khung — đối lưng nhau là mất cả hai lớp tấm tại điểm đó.

-
Bước 7 — Chèn bông khoáng và đi MEP
Chèn bông khoáng kín toàn bộ khoang qua mặt còn hở. Bông vừa khít, không nén chặt — nén chặt làm giảm độ dày hiệu dụng và mất tác dụng cách nhiệt.
Đi ống điện, ống nước, máng cáp theo bản vẽ MEP ở bước 1. Tại mỗi điểm xuyên qua thanh khung hoặc xuyên qua mặt tấm đã đóng, chèn ngay bằng vật liệu chèn chống cháy chuyên dụng; ống nhựa lắp thêm vòng chặn chống cháy.
Chụp ảnh toàn bộ ruột vách trước khi đóng mặt thứ hai. Đây là tấm ảnh quan trọng nhất của cả hồ sơ nghiệm thu, và không có cách nào chụp lại.

-
Bước 8 — Đóng tấm mặt thứ hai, hai lớp so le
Đóng hai lớp mặt còn lại, cũng so le tối thiểu một khoang khung. Mối nối của mặt này không cần trùng hay lệch với mặt kia — điều bắt buộc là lệch giữa hai lớp trên cùng một mặt.
Nâng mép dưới tấm cách sàn 10mm như vách thường.

-
Bước 9 — Chèn chống cháy các khe và hoàn thiện
Chèn vật liệu chống cháy tại bốn nhóm vị trí, trước khi lắp len chân tường và đóng trần:
- Khe chân vách (khe 10mm cách sàn)
- Khe đỉnh vách tiếp giáp sàn kết cấu
- Khe tiếp giáp giữa vách với cột, dầm
- Mọi điểm xuyên vách còn lại


